Sunday, November 14, 2021

জয়কান্থনৰ ‘উন্নাইপ’ল অ’ৰুৱন’ উপন্যাসত উপেক্ষিতৰ জীৱন প্ৰসংগ

         উপেক্ষিতৰ ধাৰণাটোৱে উত্তৰ ঔপনিৱেশিকতাবাদৰ বিকাশৰ সময়ছোৱাত ভাৰতবৰ্ষৰ উপেক্ষিত লোকসকলৰ বিষয়ে অধিক তথ্য পোহৰলৈ অনাৰ দিশত নতুন ধাৰণা আনি দিবলৈ সক্ষম হৈছিল| এই উপেক্ষিত শব্দটোৰ ইংৰাজী প্ৰতিশব্দ হৈছে ‘Subaltern’ এই শব্দটো পোনতে ইটালীৰ এণ্টনিঅগ্ৰামছীয়ে ব্যৱহাৰ কৰিছিল৷ কমিউনিষ্ট দলৰ এজন সক্ৰিয় কৰ্মী গ্ৰামছীৰ এই ধাৰণাটো ১৯৮২ চনত জনপ্ৰিয় হৈ পৰে৷ তেওঁ এই শব্দটোক এখন সমাজৰ সৰ্বহাৰালোকসকলৰ ক্ষেত্ৰত ব্যৱহাৰ কৰাত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল৷ লেটিন ভাষাত ‘Sub’ মানে তলত আৰু ‘Alter’ মানে অন্য লোক অৰ্থাৎ ‘Subaltern’ মানে আনৰ তলতীয়াঅসমীয়াত হেমকোষ অভিধান অনুসৰি উপেক্ষিত শব্দটোৰ অৰ্থ - অনাদৃত, সন্মান নোপোৱা [disregarded, neglected, over looked, ignored]| দিয়ে৷ সংক্ষেপতে বুজিবলৈ লে, আমি যিখন সমাজত বসবাস কৰো এই সমাজখনত বৰ্গ অনুযায়ী লোকসকলক শ্ৰেণীবিভাজন কৰা হয়৷ আৰু দেখা যায় যে ইয়াৰ নিম্ন শ্ৰেণীটো প্ৰায়ে উচ্চ বৰ্গৰ লোকসকলৰ দ্বাৰা অনাদৃত হয়৷ উচ্চ শ্ৰেণীৰ লোকসকলৰ নিম্ন শ্ৰেণীৰ প্ৰতি শোষণ, মালিকৰ দ্বাৰা শ্ৰমিকৰ প্ৰতি শোষণ-নিৰ্যাতন, মহিলাসকলৰ প্ৰতি পুৰষৰ অৱহেলিত মনোভাৱ আদি এনে ধাৰণাসমূহক উপেক্ষিত শব্দটোৱে সামৰি লয় ৷ ইংৰাজী সাহিত্যত ভি. এচ. নাইপল, চলমান ৰুচদি, চেতন ভগত, মুল্কৰাজ আনন্দ, খুছৱন্ত সিং, অৰুন্ধতী ৰয় আদি সাহিত্যিকৰ ৰচনাত এই ধাৰণাৰ প্ৰকাশ ঘটা দেখা যায় ইয়াৰ লগতে ভাৰতবৰ্ষৰ বিভিন্ন প্ৰাদেশিক ভাষাতো কম-বেছি পৰিমাণে উপেক্ষিত ধাৰণাৰ প্ৰভাৱ পৰিছে তাৰ ভিতৰত হিন্দী সাহিত্যৰ প্ৰেমচন্দ, অসমীয়া সাহিত্যত অৰূপা পটংগীয়া কলিতা, তামিল সাহিত্যত জয়কান্থন অন্যতম

জ্ঞানপীঠ বিজয়ী সাহিত্যিক হিচাপে জয়কান্থন(১৯৩৪) ভৰতীয় সাহিত্যৰ এগৰাকী উল্লেখনীয় ব্যক্তি। তামিল সাহিত্যৰ আধুনিক যুগত সাহিত্যৰ বিভিন্ন বিধা অনুসৰি বিভিন্ন সাহিত্য ৰচনা কৰা জয়কান্থন অন্যতম প্ৰভাৱশালী ঔপন্যাসিক, গল্পকাৰ তথা চিত্ৰনিৰ্মাতা । এওঁ প্ৰায় চল্লিশখনমান উপন্যাস, দুশমান গল্প, দুখন আত্মজীৱনী, চিত্ৰনাট্য আদি লিখিছিল। জয়কান্থনৰ কেইখনমান উল্লেখযোগ্য উপন্যাস হ’ল- চিলা নেৰাংকলিক চিলা মণিদাৰকল(১৯৭০), পিৰলায়ম(১৯৬৪), য়াৰুক্কাক অলুদান(১৯৬২), কইবিলংগু(১৯৬১), ওৰু মনিদন ওৰু বিদু ওৰু উলকম(১৯৭৩) আদি। এই আটাইবোৰ ৰচনাতেই সাধাৰণ মানুহৰ সুখ-দুখৰ কাহিনী পোৱা যায়। সমাজৰ পিছপৰা শ্ৰেণীটোৰ দুখ-দুৰ্দশাৰে ভৰা জীৱন-গাথাৰ উপস্থাপনেৰে তেওঁৰ সৃষ্টিশীল সাহিত্যৰাজিক বলিষ্ঠ ৰূপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।



তামিল সাহিত্যৰ এজন প্ৰতিভাধৰ লেখক হিচাপে খ্যাতি অৰ্জন কৰা জয়কান্থনৰ ১৯৬৪ চনত প্ৰকাশিত এখন উল্লেখযোগ্য উপন্যাস হ’লউন্নাই ৰুৱন”৷ উন্নাইপ ৰুৱনৰ অসমীয়া অৰ্থ তোমাৰ নিচিনা এজন এই উপন্যাসখন ‘Love and Loss’নামেৰে ইংৰাজী ভাষাত কে. এচ. সুব্ৰমণিয়নে অনুবাদ কৰিছে৷ ১৯৬৪ চনত জয়কান্থনে এই উপন্যাসখনৰ আধাৰত একে নামেৰে চিনেমা এখন নিৰ্মান কৰে৷ এই উপন্যাসখনৰ মূল বিষয়বস্তু বস্তি অঞ্চলৰ দুৰ্দশাভৰা জীৱন-সংগ্ৰাম৷ ছবিখনতো এই উপেক্ষিতৰ জীৱনৰ ছবিখন সুন্দৰভাৱে প্ৰতিফলিত হৈছে| ১৯৫৫ চনত এই ছবিখনে ৰাস্ট্ৰপতিৰ দ্বাৰা বিশেষ মেধাৰ তৃতীয় শ্ৰেষ্ঠ পুৰস্কাৰ লাভ কৰিবলৈও সক্ষম হৈছিল৷এই উপন্যাসখনত মূলত: বস্তি অঞ্চলত বসবাস কৰা সমাজৰ নিম্ন শ্ৰেণীৰ লোকসকল কিদৰে খোজে প্ৰতি মালিক শ্ৰেণীৰ দ্বাৰা উপেক্ষিত হয় তাৰেই প্ৰতিফলন ঘটা দেখিবলৈ পোৱা যায়|উপেক্ষিতৰ জীৱন প্ৰতিফলন- এয়া এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়| এই আলোচনাত বস্তি অঞ্চলৰ লোকসকলৰ জীৱন-যাপনৰ এখন জীয়া ছবি আৰু সেইলোকসকল কিদৰে সমাজৰ পৰা উপেক্ষিত, বিশেষকৈ সেইখন সমাজৰ নাৰীসকল তথা শিশুসকলৰ মনোজগত আৰু জীৱন পথত উপেক্ষিত হিচাপে কোনবোৰ ধাৰণাই কেনেধৰণৰ প্ৰভাব বিস্তাৰ কৰিছে সেই বিষয়ে আলোচনা কৰিবলৈ যত্ন কৰা হৈছে। 

সাধাৰণতে উপেক্ষিত ধাৰণাটোৱে সম্পূৰ্ণৰূপে আনৰ তলৰ নাইবা তলৰ খাপৰ লোকসকলক  বুজায়৷ অৱশ্যে, তেওঁলোক যিকোনো শ্ৰেণী, ধৰ্ম নাইবা লিংগভেদে পাৰে৷  মাদ্ৰাজৰ সাধাৰণ বস্তি অঞ্চলৰদুৰ্দশাগ্ৰস্ত জীৱনক,এই উপন্যাসখনৰ মূল কাহিনী সাধাৰণ বস্তি অঞ্চলৰ জীৱন-দুৰ্দশাৰ ছবি৷ স্বাধীনতাৰ ঠিক পাছৰ মাদ্ৰাজৰ সাধাৰণ বস্তি অঞ্চলৰ জীৱন ছবিক উপন্যাসখনত পোন্ধৰটা অধ্যায়ৰ মাজেদি  প্ৰতিফলিত কৰা হৈছে৷ এই দুৰ্দশাগ্ৰস্ত জীৱনক ঔপন্যাসিকে থংগাম নামৰ মূল চৰিত্ৰটিৰে আগবঢ়াইছে নিছে৷ থূলমূলকৈ থংগামৰ কাহিনী এনেধৰণৰ- থংগাম এজনী শ্ৰমিক তিৰোতা৷ তাই বাস কৰে এটি  বস্তি অঞ্চলত৷ যিখন ঠাইত কোনো ধৰণৰ উপলব্ধ নাই৷ পোন্ধৰ বছৰৰ পৰাই নিজৰ পেট-প্ৰৰ্তাবৰ বাবে তাই মজুৰি কৰিবলৈ লয়৷ তাইৰ অকলশৰীয়া অৱস্থাত এজন লোকে সহায়ৰ হাত আগবঢ়াবলৈ আহি অবৈধ মাতৃত্বৰ বোজা জাপি দিয়ে আৰু শেষত পলায়ন কৰে৷ তাৰ পাছত থংগামৰ জীৱনলৈ চিট্টিৰ আগমন ঘটে৷ বৃদ্ধা আন্নম্মাৰ সহায়ত থংগামে চিট্টিক ডাঙৰ দীঘল কৰে৷ পিছে মজুৰিৰ পইছাৰে থংগামে চিট্টিক উপযুক্ত পৰিমাণৰ সুবিধা দিবলৈ অসমৰ্থ হৈ পৰে৷ পিতৃ পৰিচয়হীন চিট্টিয়ে ডাঙৰ হৈ অনাই বনাই ঘূৰি-ফুৰিবলৈ লয়৷ আনকি, চিট্টিয়ে দুষ্ট সংগত পৰি আনে আধা খাই পেলাই দিয়া বিড়িৰ টুকুৰাবোৰ বিচাৰি আনি হোপাৰ নিচিনা কাৰ্য কৰিবলৈও লয়৷ সেই অঞ্চলতে ডৰাইকান্নু নামৰ অন্য এজন লোক আছিল; যিয়ে চিট্টিক সৎ পথ দেখুৱাবলৈ বাৰে বাৰে যত্ন কৰিছিল। তেওঁ চিট্টিক দিনৰ ভাগত আইচক্ৰিম বিক্ৰি কৰি ৰাতিৰ ভাগত বিদ্যালয়লৈ যোৱাৰ সুবিধা কৰি দিয়ে৷ এনেদৰেই কিশোৰ অৱস্থাতেই চিট্টি দায়িত্বশীল হৈ উঠে৷ লাহে লাহে কাহিনীয়ে নতুন মোৰ বলৈ আৰম্ভ কৰে৷ ৰোগাক্ৰান্ত মণিক্কম নামৰ লোক এজনক বাটতে পাই থংগামে তেওঁৰ শুশ্ৰূষা কৰিবলৈ আনি নিজৰ ঘৰতে আশ্ৰয় দিয়ে৷ সুস্থ হৈ উঠাৰ পাছত মণিক্কম আৰু থংগামৰ মাজত প্ৰেমৰ সূত্ৰপাত হয়৷ মণিক্কম আৰু থংগামৰ সম্পৰ্কক চিট্টিয়ে সহজভাৱে মানি নোৱাৰাৰ ফলত মাতৃ-পুত্ৰৰ মাজত সংঘাতৰ সৃষ্টি হয়৷ যাৰ ফলত সি মাতৃসংগৰ পৰা আঁতৰি আহি কান্নিয়াপ্পন আদিৰ নিচিনা দুষ্ট ৰাৰ সংগ লয়৷ থংগামে পুত্ৰক বুজনি দিবলৈ যত্ন কৰে যদিও সি সেই কথা বুজিবলৈ যত্ন নকৰে৷  ইফালে মণিক্কমৰ লগত প্ৰেমৰ পৰিণতি স্বৰূপে থংগাম পুনৰবাৰ অন্তঃসত্ত্বা হয়৷ এই কথা শুনি চিট্টি মাতৃৰ প্ৰতি বিৰক্ত হৈ পৰে আৰু মাতৃৰ পৰা বহুদূৰলৈ গুছি যায়৷ চিট্টি আঁতৰি যোৱাৰ পাছত থংগাম মানসিকভাৱে ভাগি পৰে৷ থংগামৰ অৱস্থা দেখি মণিক্কমও অনুতপ্ত হয়৷ থংগাম আৰু চিট্টিৰ সম্পৰৰ্ক তেওঁ আতৰি গ’লেহে ভালহোৱাৰ আশা দেখি মণিক্কমে তাইক অন্তঃসত্ত্বা অৱস্থাতেই এৰি থৈ গুছি যায়৷ পুনৰ থংগাম অকলশৰীয়া হৈ পৰে৷ মণিক্কম আৰু চিট্টিৰ দ্বাৰা অৱহেলিত হৈ পৰা থংগামে এইবাৰ নিজৰ পেট প্ৰৱৰ্তাবৰ বাবে অন্তঃসত্ত্বা অৱস্থাতেই মজুৰি কৰিবলৈ যায়৷ এনে অৱস্থাতেই এদিন পিছল খাই থংগামৰ মৃত্যু হয়৷ মৃত্যুৰ সময়ত থংগামে এজনী কন্যা সন্তান প্ৰসৱ কৰে৷ ডৰাইকান্নুৱে চিট্টিক পুনৰ বুজনি দিয়ে; যাৰ ফলত চিট্টিয়ে সেই অকণমানি কেঁচুৱাটোৰ দায়িত্ত্ব মূৰ পাতি লয়৷ ডৰাইকান্নুৰ মাতৃৰ নাম অনুসৰিয়েই চিট্টিয়ে নিজৰ ভনীয়েকৰ নাম ৰাখে স্বৰ্ণম৷ পুৰণি দিনৰ জটিলতাবোৰক আওঁকাণ কৰি চিট্টিয়ে নিজৰ ভনীয়েকৰ ভৱিষ্যতৰ হকে নিজকে পৰিবৰ্তন কৰিবলৈকো সাঁজু হৈ নতুন দিনৰ বাবে প্ৰস্তুতিৰ যো-জা কৰে৷ এনেদৰে উপন্যাসৰ কাহিনীৰ সফল পৰিসমাপ্তি ঘটিছে৷ 



জয়কান্থনে অত্যন্ত সংবেদনশীল ৰূপত এই উপন্যাখন ৰচনা কৰিছে৷ চৰিত্ৰসমূহৰ মানসিক দ্বন্দ্ব, উচ্চ আৰু নিম্ন শ্ৰেণীৰ ভাৱ-অনুভূতিৰ সাৰ্থক বৰ্ণনাই পাঠকৰ মন চুই গৈছে৷ উপন্যাসখনৰ মূল কথাটোৱেই হৈছে শ্ৰমিক শ্ৰেণীৰ লোকৰ জীৱন-সংগ্ৰাম৷ মালিক শ্ৰেণীয়ে কিদৰে প্ৰতিটো মুহুৰ্ততে শ্ৰমিকসকলক শোষণ কৰে তাৰ জীয়া ছবি উপন্যাসখনৰ মাজেদি ফুটি উঠিছে৷ নিজৰ আৰ্থিক-অনাটনৰ পৰা মুক্ত বৰ নিমিত্তে দিনে নিশাই খাটি-খোৱা শ্ৰেণীটোৱে প্ৰতিটো মুহুৰ্ততে মালিকৰ দ্বাৰা অৱহেলিত হয়৷ আনকি, কঠোৰ পৰিশ্ৰমৰ পাছতো লাভ কৰা সামান্য ধনেৰে তেওঁলোকে নিজৰ মৌলিক প্ৰয়োজনসমূহকো পুৰণ কৰিব নোৱাৰে৷ অন্ধকাৰ সৰু-সৰু জুপুৰীবোৰে তেওঁলোকক -বতাহ-বৰষুণৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ অসমৰ্থ হয়৷ দুবেলা দুমুঠি অন্ন যোগান কৰিব নোৱাৰা এইসকল লোকৰ পৰিয়ালৰ সদস্যই শিক্ষাগ্ৰহণৰ সুবিধাৰ পৰাও বঞ্চিত হয়৷ যাৰ বাবে এই লোকসকল শিক্ষিত হোৱাৰ কোনো সুযোগ নাথাকে৷ শিক্ষাৰ অভাৱ, আৰ্থিক-দৈন্যতা এইবোৰ কাৰণতেই এনে লোকসকল প্ৰজন্মৰ পিছত প্ৰজন্ম ধৰি তেনেদৰেই আনৰ দ্বাৰা উপেক্ষিত বলগীয়াত পৰে৷উপন্যাসখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰ থংগামৰ মালিক, সমাজ আৰু পুৰুষৰ দ্বাৰা অনাদৃত হোৱা দেখা গৈছে৷ মজুৰিৰ নামত মালিকৰ পৰা উপৰ্যুপৰি ককৰ্থনা আৰু অনাদৰ লাভ কৰা থংগামৰ নিচিনা শ্ৰমিকসকলক মালিকসকলে সামান্য পৰিমাণৰ মজুৰিহে দিয়ে৷ যিয়ে তাইৰ প্ৰয়োজন পুৰাব নোৱাৰে৷ -বৰষুণৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ কেৱল নামতহে এটা জুপুৰী আছে৷ আনকি গা-ধুবৰ বাবেও থকা বাথৰুমতো পৰিত্যক্ত৷ মুঠতে সকলোফালৰ পৰা সেই ঠাইখন অস্বাস্থ্যকৰ৷আকৌ, নাৰী পুৰুষৰ দ্বাৰা কিদৰে উপেক্ষিত হয় তাৰো বাস্তৱ ছবি থংগাম চৰিত্ৰটিৰ মাজেদি দেখা যায়৷ কিশোৰী অৱস্থাত অকলশৰীয়া থংগামক এজন লোকে সহায় কৰাৰ চলেৰে অবৈধ মাতৃত্বৰ বোজা জাপি দি পলায়ন কৰিছে৷ যাৰ বাবে অবৈধ সন্তানৰ মাতৃ হৈ সমাজৰ দ্বাৰা অনাদৰ পাত্ৰী বলগীয়াত পৰিছে৷ আমাৰ সমাজত নাৰী কেৱল পুৰুষ দ্বাৰাই নহয়, নাৰীৰ দ্বাৰা অৱহেলিত হোৱা দেখা যায়৷ এলামেলু নামৰ তিৰোতা এজনীয়ে থংগামৰ প্ৰতি বেয়া ব্যৱহাৰ কৰাও উপন্যাসখনত দেখা যায়৷ উপাৰ্জন আৰু ভৱিষ্যতৰ সুৰক্ষাৰ স্বাৰ্থত থংগামে মণিক্কমৰ প্ৰতি আকৃষ্ট হৈছে যদিও পুনৰ প্ৰতাৰণাৰ বলি হৈছে৷ আনকি তাইৰ নিজৰ সন্তানেও তাইৰ মানসিক-দ্বন্দ্বক বুজিবলৈ অসমৰ্থ হৈছে৷ সন্তানৰ প্ৰতি থকা স্নেহ আৰু ভালপোৱাৰ বাবে তাই পদে পদে উজুতি খাবলগীয়াত পৰিছে৷ অত্যাধিক মানসিক হেঁচা থকাৰ পাছতো কেৱল পেটত থকা সন্তানটিৰ বাবে তাই  ৰুগীয়া দেহাৰে মজুৰি কৰিবলৈ গৈছে৷ দেহাই তেনে কষ্ট মানি নোৱাৰাৰ ফলত শেষত গৈ তাইৰ স্বাস্থ্যৰ অৱনতি ঘটিছে আৰু এদিন শিলত পিছল খাই পৰি মৃত্যুক আকোৱালি বলগীয়াত পৰিছে৷ উপন্যাসখনৰ আন এটি চৰিত্ৰ হৈছে এলামেলু৷ সন্তান জন্ম দিব নোৱাৰাৰ বাবে এলামেলু নিজৰ স্বামীৰ দ্বাৰা তিৰস্কৃত হৈছে৷ আনহাতে, বৃদ্ধা আন্নাম্মাই চাউলৰ গুড়িৰে প্ৰস্তুত কৰা পিঠা বিক্ৰি কৰি জীৱন-নিৰ্বাহ কৰিছে৷ জীৱনৰ শেষ স্তৰত আহি উপস্থিত হোৱা বৃদ্ধাগৰাকীয়ে কেৱল পেটৰ ভোকৰ তাড়নাত সেই কাৰ্যৰে জীৱন নিৰ্বাহ কৰি আছে৷ আপোন বুলিবলৈ নাইবা বৃদ্ধাৱস্থাত সহায় আগবঢ়াবলৈ তাইৰ ওচৰত কোনো নাই৷ উপন্যাসখনৰ নীলাকুট্টি নামৰ এটি চৰিত্ৰ আছে, যাক নিজৰ মাকে তাইক দেহ ব্যৱসায়ত ব্যৱহাৰ কৰিছে৷ কেৱল দৈনন্দিন অভাৱৰ বাবে নীলাকুট্টিহঁতৰ ৰে কিশোৰীসকলৰ জীৱন অন্ধকাৰ হৈ পৰিছে। আনকি তাইৰ নিছিনা অনেকেই কিশোৰ অৱস্থাতেই দেহ ব্যৱসায়ত লিপ্ত হোৱাৰ ফলশ্ৰুতিত যৌন ৰোগৰ কৱলত পৰিছে৷  উপন্যাসখনত দৰিদ্ৰ ঘৰৰ ৰা-ছোৱালীৰ জীৱনৰ সত্যতাই বাস্তৱিক ৰুপ পৰিগ্ৰহণ কৰিছে দৰিদ্ৰতাই কোঙা কৰা পৰিয়ালবোৰত কঠোৰ শাৰিৰীক শ্ৰম আৰু তাৰ ফলত লাভ কৰা সামান্য মজুৰিয়েই যথেষ্ট৷ এনে অভাৱ-অনাটনে জুৰুলা কৰা দৰিদ্ৰ ঘৰৰ ল’ৰা ছোৱালীসকল শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিবলৈয়ো অসমৰ্থ হয় দৰিদ্ৰতাই এই শিশুসকলক বয়সৰ আগতেই মানসিকভাৱে পৰিপক্ক কৰি তোলাৰ উপক্ৰম হৈছে৷ জীয়াই থকাৰ তাড়নাত তেওঁলোকে কেৱল শাৰিৰীকভাৱে কষ্ট কৰিবলৈ, মজুদুৰি কৰিবলৈহে শিকিছে৷ তাৰ মাজতে কিছুমানে আকৌ বেয়া সংগত লগ লাগিছে৷ কান্নিয়াপ্পন নামৰ কিশোৰজনে চিনেমা হলত টিকট বিক্ৰী কৰিছে আকৌ কেতিয়াবা গৈ  প্ৰাপ্তবয়স্কৰ বাবে নিৰ্মিত চিনেমা চাবলৈ গৈ খেদাও খাইছে৷

          উপন্যাসখনৰ কাহিনীৰ মাজেৰে সমাজৰ ক্ষমতাশালী শ্ৰেণীটোৰ দ্বাৰা উপেক্ষিত লোকসকলৰ জীৱনক উপলব্ধি ৰিব পাৰি৷ মনকৰিবলগীয়া যে, এই লোকসকলৰ মাজেৰে জীৱনক গভীৰভাৱে ভালপোৱাৰ ধাৰণা প্ৰকাশিত হৈছে চৰিত্ৰসমূহে কোনো কাৰণতেই থমকি খোজা নাই অভাৱ-অনাটন, অন্যায়-নিৰ্যাতন তথা অস্বাস্থ্যকৰ পৰিৱেশৰ মাজতো তেওঁলোকৰ জীয়াই থাকিবৰ বাবে সংঘৰ্ষ অটুট আছে আমাৰ সমাজখনত আজিও বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত বিভিন্ন পৰিস্থিতিৰ আহ্বানত বহুজনে অনবৰতে উপেক্ষিত হৈ আছে। আমি সেই বেদনা সহজে উপলব্ধি কৰিব নোৱাৰো। তেওঁলোকৰ এখন নিজস্ব পৃথিৱী আছে সংঘৰ্ষৰ পাছতো আছে স্বাভীমান, আত্মনিৰ্ভৰশীলতা আৰু জীৱন জীয়াৰ হাবিয়াস যেনেদৰে থংগামে বাৰে বাৰে অৱহেলিত হোৱাৰ পাছতো নিজৰ জীৱনটো শেষ কৰি পেলাব খোজা নাই; বৰং তাই আনৰ দ্বাৰা উপেক্ষিত হোৱাৰ পাছতো জীৱনৰ হকে সংগ্ৰাম অব্যাহত ৰাখিছে সেয়ে জয়কান্থনে উপেক্ষিত লোকসকলৰ ইতিবাচক মনোভাৱেৰে উপন্যাসখনৰ মোখানি মাৰিছে সমাজৰ এই শ্ৰেণীৰ লোকসকল জীৱনৰ প্ৰতিটো মুহূৰ্ততে আনৰ দ্বাৰা অনাদৃত লেও তেওঁলোকে পৰস্পৰৰ প্ৰতি পৰস্পৰে ভাল মনোভাৱ ৰাখে তাৰেই এটি উদাহৰণ চিট্টি চিট্টিয়ে মাতৃৰ প্ৰতি থকা ঘৃণাৰ পাছতো ভনীয়েকক কোলাত তুলি লৈ সুখী অনুভৱ কৰিছে তেজ-মঙহৰ সম্পৰ্ক নাথাকিলেও ভনীয়েকৰ প্ৰতি তাৰ কোনো আক্ষেপ নাই। আনকি, চিট্টিয়ে নিজৰ জীৱনৰ তাইৰ ভৱিষ্যত,নিৰাপত্তাৰ বাবে নিজক দায়িত্বশীল ব্যক্তিলৈ ৰূপান্তৰ কৰিব বিছাৰিছে৷  সাহিত্যত সমাজ প্ৰতিফলিত হয়, সেয়েহে সাহিত্যত উপেক্ষিত লোকসকলৰ জীৱন প্ৰতিফলন বিষয়টো যথেষ্ট গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় তেওঁলোক আমাৰ সমাজৰ অবিচ্ছেদ্য অংশ। বহুসময়ত তেওঁলোকৰ অবিহনে আমাৰ অত্যন্ত সূক্ষ্ম অথচ প্ৰয়োজনীয় কাৰ্যসমূহ কাৰ্যকৰী হোৱাত সমস্যাৰ সৃষ্টি পাৰে। ভাৰতবৰ্ষৰ প্ৰেক্ষাপটত চাবলৈ গ’লে দেখিবলৈ পোৱা যায় যে, সংবিধান অনুসৰি সকলো নাগৰিকে সমঅধিকাৰ লাভ কৰিলেও আমাৰ সমাজ ব্যৱস্থাত জাত, শ্ৰেণী, লিংগ আদিৰ বৈষম্য আতৰি যোৱা না্ই। তাৰেই ফলশ্ৰুতিত ক্ষমতাৰ গাদীত বহি থকা ব্যক্তিসকলৰ বিপৰীতে উপেক্ষিত শ্ৰেণীৰ জন্ম হৈছে। আমাৰ সমাজব্যৱস্থাৰ স্তৰ বিভাজন প্ৰক্ৰিয়াটো তেনেই জটিল প্ৰক্ৰিয়া। ক্ষমতাৰ গইনা লৈ সমাজত স্তৰ বিভাজিত হয়। তাৰ ফলত ক্ষমতাৰ বাঘজৰী উচ্চ শ্ৰেণী, জাতিৰ হাতলৈ যায়। আকৌ বহুসময়ত এই জটিলতাই এনে ৰূপ লয় যে কোনোবা এজন যদি জাতৰ ফালৰ পৰা উপেক্ষিত অথচ প্ৰতিপত্তিশালী তেন্তে তেওঁ শ্ৰেণী হিচাপে উচ্চ ক্ষমতাও লাভ কৰিব পাৰে। তদুপৰি, ক্ষমতাৰ বহুমাত্ৰিকতাই সমাজখনৰ বেলেগ বেলেগ প্ৰসংগত বিশেষকৈ মহিলা আৰু শিশুসকলক লক্ষ্য কৰি লয়।পৰিণতিত তেওঁলোকৰ মানসিক দিশলৈ বিপৰ্যয় নামি আহে। ক্ষমতাৰ হেঁচা, দমন আৰু আধিপত্যৰ কবলত তেওঁলোক যন্ত্ৰনাকাতৰ হৈ পৰে যদিও জীয়াই থাকিবৰ আশাত সেয়া নিৰ্বিবাদে মানি চলিবলগীয়া হয়। সাধাৰণতে উপেক্ষিত শ্ৰেণীটোৰ কোনো কণ্ঠ নাথাকে, কিয়নো ক্ষমতাশালী শ্ৰেণীটোৱে নিজৰ কৌশলতাৰে সেই কন্ঠ ৰুদ্ধ কৰি তোলে। উন্নাইপ ৰুৱন উপন্যাসখন বস্তি অঞ্চলৰ নাৰী-শিশু, মালিক-শ্ৰমিক শ্ৰেণীৰ প্ৰতি দমন আৰু পীড়নৰ ছবিখন প্ৰতিফলিত হৈছে। মালিক শ্ৰেণীৰ অৱদমনৰ এই উপন্যাসখন জয়কান্থনে হৃদ্যতাৰে অংকন কৰিছে। থংগাম, মালিক আৰু পুৰুষৰ টনা-আঁজোৰাই পিষ্ট কৰা এক মৰ্মস্পৰ্শী চৰিত্ৰ। ক্ষমতাৰ পৃষ্ঠপোষকতাত গঢ় লৈ উঠা মালিকীস্বত্ত্বৰ ব্যৱস্থা এই ব্যৱস্থাই লালন-পালন কৰা পুৰুষতান্ত্ৰিক পৰিস্থিতিৰ জীৱন্ত ছবি এই উপন্যাসখনত প্ৰকাশি উঠিছে। লক্ষণীয় বিষয় যে এই গোটেই প্ৰক্ৰি্য়াটো ক্ষমতাই চলাই থাকে আাৰু জীয়াতু ভুগীবলীয়া হয় উপেক্ষিত লোকসকলেহে। উপেক্ষিত লোকসকলৰ জীৱনৰ নিৰ্মম সত্যক এই উপন্যাসখনে সাৰ্থক ৰূপে প্ৰতিভাত কৰিছে। জয়কান্থনে সমাজৰ পিছপৰা শ্ৰেণীটোৰ জীৱনক নিজৰ ৰচনাত শক্তিশালীভাৱে উপস্থাপন কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।জয়কান্থনৰ মতে, সমাজখনক কেতিয়াও চ্চ-নিম্ন শ্ৰেণীৰ বিভাজিত কৰিব নোৱাৰি৷ তেওঁলোক এটাই আনটোৰ পৰিপূৰক৷ তেওঁৰ উপন্যাসৰ কাহিনী, চৰিত্ৰ আৰু বৰ্ণনাই এই লোকসকলৰ অধিকাৰৰ সপক্ষত জনগণক সৰৱ কৰিছে। থংগামৰ জীৱনৰ দুখভৰা দাস্তান আৰু চিট্টিৰ জৰিয়তে উপেক্ষিত সকলৰ জীৱনৰ গভীৰতাক উপলব্ধি কৰি চোৱাৰ অৱকাশ এই উপন্যাসৰ মূল বাগধাৰা।

 

সহায়ক গ্ৰন্থপঞ্জীঃ

1.     Guha, Ranajit (ed.) : A Subaltern Studies Reader, Oxford University Press, Delhi, 2000

2.     Jayakantha : Unnipol Oruvan (translation from Tamil to English by K.S. Subramanian), Chennai, 2007

গৱেষণা গ্ৰন্থঃ

স্বৱনম, সৃষ্টি ঃ উপেক্ষিত জীৱনৰ প্ৰতিফলনঃ জয়কান্থনৰ উন্নাইপল অ’ৰুৱন আৰু অৰূপা পটংগীয়া কলিতাৰ ফেলানী এক তুলনাত্মক অধ্যয়ন, আধুনিক ভাৰতীয় ভাষা আৰু সাহিত্য অধ্যয়ন বিভাগ, গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়, ২০১৭-২০১৮ বৰ্ষ, এম. ফিল ডিগ্ৰীৰ বাবে প্ৰদত্ত গ্ৰন্থ

ৱেৱছাইট সূচীঃ

1.     http://en.wikipedia.org/wiki/Jayakanthan

2.     http://en.wikipedia.org/wiki/Subalternstudies

 

 

 

         

         

No comments:

Post a Comment

পুদুমইপিত্তনৰ নিৰ্বাচিত গল্পত সমাজ পৰিৱৰ্তনৰ আকাংক্ষা

  তামিল সাহিত্যত চিৰুকদই বা চুটিগল্প বিংশ শতিকাত আৰম্ভ হোৱা এটি নতুন সাহিত্যিক শৈলী। তামিল চুটিগল্প সাহিত্যৰ বুৰঞ্জীত ইটালীয়ান খ্ৰীষ্টধৰ্ম প...